Windows 8: Jak używać nowego interfejsu Metro

 
Od samego początku Windows 8 i jego nowy interfejs budzą skrajne emocje. Nie mam zamiaru rozstrzygać tutaj, czy metro, ribbon i inne nowe zabawki w systemie są lepsze, czy gorsze od rozwiązań z poprzednich wersji. Opiszę za to kilka podstawowych zasad, jakie obowiązują w posługiwaniu się nową wersją systemu od MS. Wszystkie opisy będą dotyczyły posługiwania się standardowymi peryferiami w postaci myszki i klawiatury.

Metro ogólnie

W nowym Windowsie Świętej Pamięci przycisk Start zastąpiono nowym interfejsem Metro, czyli popularnymi kafelkami. I to od nich właśnie zaczniemy, bo jest to pierwsza rzecz, jaka ukazuje się naszym oczom po zalogowaniu do Windows 8.
"Jesteśmy" więc w menu start. Używając rolki możemy swobodnie przewijać kafelki w poziomie.
 

Jeżeli kafelków jest naprawdę dużo, możemy spojrzeć na nie z większej perspektywy, mieszcząc więcej elementów na ekranie. Służy do tego mały przycisk minus "-" umieszczony w prawym dolnym rogu ekranu. Klikając na któryś z obszarów ekranu, wrócimy do widoku bardziej szczegółowego.

Prawa strona ekranu

Po najechaniu wskaźnikiem myszy na prawy-górny, bądź prawy-dolny róg ekranu metro, z prawej strony pojawi się menu ustawień. Jeśli w tym momencie usuniemy wskaźnik z narożnika, zobaczymy także zegar i będziemy mogli wybrać jedną z opcji menu.



Zatrzymajmy się w tym momencie na moment i powiedzmy o wyłączaniu komputera. Cóż, nie jest to wcale takie proste. Po pierwszym odpaleniu Windows 8 znalazłem tę opcję po chwili poszukiwania. Na pasku po prawej stronie należy wejść w opcję Ustawienia, tam dopiero kliknąć w opcję Zasilanie i wybrać jedną z opcji. Widziałem bardziej intuicyjne rozwiązania.



Pasek po prawej stronie pozwala nam m. in. przejść do ekranu wyszukiwania, czy udostępnić elementy pulpitu, ale najbardziej przydatną opcją są wymienione wcześniej Ustawienia. Z poziomu tego ekranu masz szybki dostęp do panelu sterowania, personalizacji, czy konfiguracji komputera i systemu.
 

Lewa strona ekranu

Z kolei lewa strona ekranu (znowu - górny lub dolny róg) służy do przełączania się między oknami uruchomionych aplikacji. Górny róg pozwoli na skakanie kolejno po wszystkich aplikacjach. Zjeżdżając kursorem niżej, wyświetlą nam się opcje wyboru. Dolny narożnik pozwala właściwie tylko na przeskakiwanie między pulpitem i menu start.
 

Więcej aplikacji

Ostatnia rzecz, o której chcę napisać w tym punkcie to opcja wyświetlania wszystkich aplikacji. Ekran start pokazuje tylko te kafelki, które zostały przypięte do niego. Aby zobaczyć wszystkie zainstalowane aplikacje, kliknij na pustej przestrzeni ekranu Start prawym przyciskiem myszy. Na dole pojawi się menu kontekstowe, z którego możesz wybrać opcję "Wszystkie aplikacje".

Zarządzanie kafelkami

OK, zajmijmy się teraz samymi kafelkami. Możemy je dowolnie rozmieścić na ekranie. Aby "chwycić" kafelek, przytrzymaj lewy przycisk myszy. Teraz możesz wędrować po ekranie i znaleźć dla niego najlepsze miejsce.

Dla każdego kafelka możemy otworzyć menu kontekstowe. W tym celu należy kliknąć na nim prawym przyciskiem myszy. Na ekranie pojawi się kilka opcji, na przykład:

Wyszukiwanie

... jest proste. Wystarczy, będąc w menu start, zacząć wpisywać szukaną frazę. Na ekranie automatycznie zaczną się odfiltrowywać obiekty spełniające wymagania. Domyślnie są to aplikacje, ale zauważ, że po prawej stronie pojawi się pasek pozwalający wyświetlić wyniki uwzględniające konfigurację oraz wszystkie pliki.
 

Na koniec

Dla części użytkowników, którzy w starych systemach byli przyzwyczajeni do uruchamiania menu start przez kliknięcie, mam radę - najlepszym sposobem na wywołanie menu start było i nadal jest naciśnięcie klawisza Windows. :)

Oczyszczanie komputera – kilka przydatnych sposobów

Przedstawię dziś moją prywatną listę zadań (zupełnie subiektywną), którą sam stosuję czyszcząc (czytaj – optymalizując) komputer i system operacyjny. Zaznaczam, że nie jest to cudowny środek na wszystkie dolegliwości twojego komputera, ale warto, chociażby ze względu na profilaktykę, wykonać czasami podane poniżej kroki. Na pewno nie zaszkodzi ;).

Unikaj “cudownych” programów typu “Przyspiesz komputer w 15 minut!”

Być może nieraz zdarzyło ci się widzieć na jakiejś stronie reklamy proponujące takie cudowne programy. Często nawet zdarza się, że taka strona jest specjalnie spreparowana, aby zwiększyć tylko przychód wykorzystując nieświadomych użytkowników.

Pod opisem programu często zamieszczane są niby prawdziwe komentarze zachwyconych użytkowników, czy też jakieś pseudo-nagrody zdobyte przez taki program. Uważnie przeanalizuj, poszukaj w sieci, czy ten program rzeczywiście jest uznany w społeczności użytkowników, czy są jego jakieś recenzje, czy jest dostępny do ściągnięcia w popularnych serwisach udostępniających legalne oprogramowanie.

Uważaj także na płatności! Może się zdarzyć, że aby aktywować ten cudowny program, będziesz zmuszony na przykład wysłać 3 smsy za 25 zł. Czytaj regulaminy. Często haczykiem w takim przypadku jest fakt, że taki program przelewem można kupić za 0,99 zł, natomiast SMSem za… 75 zł. Niestety, aby o tym się dowiedzieć, musisz wczytać się w regulamin. Poczytasz o takim programie na przykład tutaj.

Ufff… Po tym wstępie, w którym trochę postraszyliśmy, jedziemy dalej. Przejdźmy do listy kroków, które wykonuję, aby upewnić się, że komputer jest utrzymywany w dobrym stanie.

Oczyszczenie pulpitu i dysku

Prosta rzecz na początek. Nie wiem jak tobie, ale mnie dawniej często zdarzało się zaśmiecanie pulpitu wszelkimi plikami, które “nie miały się gdzie podziać”, a także skrótami.

Cóż, od pewnego czasu kieruję się zasadą, że na pulpicie nie ma prawa być nic (no, OK, mam na pulpicie Kosz). Przecież wszystko można znaleźć wyszukując w menu Start.

Jeśli jednak jesteś bardzo przyzwyczajony/a do obecności skrótów i plików na pulpicie – ogranicz je do minimum. Jeżeli twój komputer ledwo zipie, to nawet taki drobiazg jak czyszczenie pulpitu może pomóc. System nie musi zajmować się wtedy masą obiektów widocznych na ekranie, o których stanie musi przechowywać informacje i stale je kontrolować.

Drugą sprawą jest usuwanie nieużywanych plików. Na razie mówimy o plikach danych: muzyka, filmy, dokumenty tekstowe. Masz bałagan na dysku? Poświęć chwilę i usuń to, czego ci nie potrzeba, a resztę posortuj w folderach. Zwolnisz miejsce na dysku i usystematyzujesz lokalizacje plików.

Defragmentacja

O defragmentacji dysku napisałem kiedyś oddzielny wpis. Nie będę więc go powielał – zapraszam tutaj.

Antywirus

O antywirusie znajdziesz kilka zdań w tym wpisie. Moja zasada – raz na jakiś czas puścić pełny skan komputera, pozwalający odnaleźć ukryte szkodliwe oprogramowanie. Może to trochę potrwać, ale upewnisz się, że nigdzie na dysku nie zagnieździł się wirus.

Combofix

Niewielki, ale niesamowicie skuteczny programik. Nie każde szkodliwe oprogramowanie uda się odnaleźć i usunąć twojemu antywirusowi. Dlatego po terapii antywirusowej polecam jeszcze odpalenie tego programu – dostępny jest do pobrania na przykład tutaj. Jest to jednak program dla użytkowników bardziej zaawansowanych, bo dość mocno ingeruje w system operacyjny i działa niestandardowo (tryb konsolowy).

Combofix kilkakrotnie pomógł mi usunąć wirusy, których nie mogłem zlokalizować innymi programami. Zawiera zbiór reguł, które usuwają trojany, spyware, czy adware. Musisz liczyć się z tym, że program zrestartuje twój komputer i uruchomi się w trybie konsolowym, przeprowadzając kolejne testy i ewentualnie eliminując szkodliwe oprogramowanie. Polecam ten skaner.

Uwaga – Twój antywirus może sugerować, że Combofix jest wirusem. Nie jest. Potwierdzam Alerty programu antywirusowego mogą wynikać ze specyficznej budowy Combofix.

CCleaner

Pisałem wcześniej o “cudownych” programach przyspieszających komputer. Akurat CCleanerowi możesz zaufać. Z pewnością nie zauważysz poprawy jak przy użyciu magicznej różdżki, ale spokojnie możesz poprawić komfort pracy i zabezpieczyć się na przyszłość. Jakie jego ważne funkcje mogą zostać użyte do czyszczenia komputera?

• Pliki tymczasowe

Pliki tymczasowe to przede wszystkim pliki przeglądarek internetowych (o pamięci podręcznej pisałem tutaj). System operacyjny i programy na nim zainstalowane także często wykorzystują pliki tymczasowe. W większości przypadków możesz swobodnie usunąć takie pliki.

• Autostart

Więcej o autostarcie pisałem tutaj.

• Rejestr

Kilka słów o rejestrze znajdziesz tu. Usunięcie niepotrzebnych i błędnych kluczy rejestru jest także dobrą praktyką.

• Stare, nieużywane programy

Jeżeli z czegoś nie korzystamy, to po co to trzymać? Zabiera to tylko zasoby naszego komputera.
Funkcje dostępne w CCleanerze oferują też zapewne inne programy, a nawet można je wykonać ręcznie. Jeżeli chcesz, możesz poszukać innych sposobów wykonania tych działań.
CCleaner możesz pobrać tutaj.

Podsumowując

Zgodnie z “Siedmioma nawykami skutecznego działania”, które właśnie czytam, na efektywność naszych działań ogromny wpływ mają zachowania proaktywne i zadania nie pilne, ale ważne. To, co opisałem w tym artykule doskonale wpisuje się w tę zasadę.
Tak więc zwróć uwagę na następujące rzeczy:

• Porządkowanie i usuwanie plików z dysku (w tym z pulpitu!)
• Okresowe pełne skanowanie antywirusem
• Okresowo wykonywana defragmentacja dysku
• Wykorzystywanie dodatkowej ochrony w postaci programów typu Combofix, AdAware
• Usuwanie zbędnych plików tymczasowych
• Wyłączanie zbędnych programów z autostartu
• Oczyszczanie rejestru
• Odinstalowywanie zbędnych programów

Co to jest adres URL

URL to skrót od angielskiego Uniform Resource Locator. Format ten jest stosowany przede wszystkim w Internecie do lokalizowania zasobów w sieci. Korzystając z przeglądarki i wpisując adres danej strony, używasz właśnie konwencji URL.

Składniki adresu URL

Weźmy za przykład jakiś najprostszy URL, powiedzmy: http://www.wp.pl.
W tym adresie mamy składniki, takie jak:

• rodzaj protokołu sieciowego
• nazwa hosta (komputera serwującego usługę www)
• domena

Jak więc łatwo się domyślić - prosty URL ma postać: [protokół] : [ścieżka do zasobu]
Ścieżkę do zasobu z kolei rozpoczynamy znakiem //


Pierwszy ciąg znaków po '//', kończący się kropką, to nazwa hosta. Jest to po prostu komputer, który obsługuje żądania wyświetlenia strony (w naszym przykładzie to www).

Kolejne ciągi znaków, oddzielane kropkami, oznaczają domenę i subdomeny. W naszym przypadku jest to główna domena dla Polski: pl oraz jej subdomena: wp.

Tak więc zbierając to wszystko do kupy, cały adres możemy zdekomponować w ten sposób:

Dzięki protokołowi DNS i rozlokowanym na całym świecie serwerom DNS, nasz komputer z dowolnego miejsca na ziemi będzie potrafił wyświetlić stronę internetową, rozwiązując kolejno poszczególne elementy adresu URL:

• pl - Domena zarejestrowana w Polsce. Polskie serwery DNS będą miały wiedzę o kolejnych subdomenach.
• wp.pl - Kontroler DNS dostępny pod adresem wp.pl będzie w stanie podać adres hosta 'www'
• www.wp.pl - Docelowy adres hosta serwującego stronę www.
• http: - Do komunikacji z hostem 'www' użyj protokołu HTTP.

Ścieżka URL

OK, wiemy już z czego składa się część adresu URL odpowiedzialna za adres. Jak pewnie zauważyłeś/aś, po przeklikaniu się przez stronę, do tej części doklejane są kolejne elementy.
Jest to tak zwana ścieżka w adresie URL. Oznacza ona, że wyświetlany właśnie przez przeglądarkę zasób (strona) znajduje się na serwerze 'www' w danej lokalizacji. Posłużmy się przykładem.

http://www.wp.pl/jakis_katalog/jakis_katalog2/jakas_strona.html

Wszystko to, co występuje po adresie i znaku '/' jest ścieżką do strony jakas_strona.html. Oznacza to, że serwer 'www' zostanie przeszukany w lokalizacji jakis_katalog/jakis_katalog2 w poszukiwaniu strony jakas_strona.html.
Katalogi te mogą być faktycznie umieszczone na dysku serwera, ale mogą być też wirtualne - być przechowywane np. w bazie danych.

Jak podać login i hasło do strony w adresie URL

Na koniec pokażemy, jak można użyć adresu URL do zalogowania się na stronie. System jest prosty i wygląda tak (spacje wprowadzone tylko w celu większej czytelności):

[protokół] :// [użytkownik] : [hasło] @ [adres_strony]

Na przykład: http://przykladowy_login:jakies_haslo@jakas_strona.pl

Co oznaczają klucze w rejestrze systemu Windows?

Myślę, że nawet początkującym użytkownikom obiło się o uszy to tajemnicze słowo. Rejestr jest swojego rodzaju centralną konfiguracyjną bazą danych dla systemu operacyjnego. Aplikacje zainstalowane na komputerze, jak i sam system operacyjny, przechowują tu mnóstwo danych konfiguracyjnych.

Struktura rejestru

Jak dostać się do rejestru?

Kliknij Start -> wpisz regedit








Zobaczysz okno edytora rejestru. Z tej aplikacji możesz podejrzeć strukturę wpisów w rejestrze. Jak widzisz, rejestr tworzy swego rodzaju hierarchię, czyli drzewo.

Elementy widoczne jako foldery w regedit to tak zwane klucze (gałęzie). Klucze mogą być zagnieżdżane (widzisz to jako folder w folderze) aż do głębokości 512 podkluczy. 

Klucze mogą przechowywać zestaw wartości (wpisów) - są to elementy, które widzisz po prawej stronie ekranu. To one przechowują wszelkie wartości, z których korzysta system, usługi czy aplikacje.

Co oznaczają główne klucze rejestru?

Na panelu po lewej stronie, po rozwinięciu głównego węzła Komputer, zobaczysz kilka głównych kluczy. Co one oznaczają?

HKEY_LOCAL_MACHINE (HKLM) - wpisy dotyczące lokalnego komputera.

HKEY_CURRENT_CONFIG (HKCC) - informacje o konfiguracji zgromadzone podczas procesu uruchamiania systemu (nie są stałe).

HKEY_CLASSES_ROOT (HKCR) - wpisy przechowujące między innymi informacje o typach plików i skojarzonych z nimi programach do otwierania ich.

HKEY_USERS (HKU) - konfiguracje specyficzne dla poszczególnych kont użytkowników istniejących na komputerze.

HKEY_CURRENT_USER (HKCU) - jak wyżej, ale tylko dla aktualnie zalogowanego użytkownika.

Konfiguracja Windows - zmienne środowiskowe i wiersz poleceń

Jednym ze sposobów przechowywania informacji konfiguracyjnych w systemie Windows są zmienne środowiskowe. System przechowuje wartości takich zmiennych jako ciąg znaków. Są one wykorzystywane przez różne aplikacje. Jak sprawdzić zmienne zdefiniowane w Twoim systemie?



Kliknij kolejno:

Start -> (Prawy przycisk myszy) Komputer -> Właściwości -> Zaawansowane ustawienia systemu -> Zmienne środowiskowe

Zobaczysz tutaj listę zmiennych środowiskowych przypisanych (zdefiniowanych) dla użytkownika, na którego konto jesteś zalogowany/a oraz listę zmiennych dla całej maszyny (komputera).

Jak widzisz, możesz na tym ekranie dodawać, edytować lub usuwać zmienne środowiskowe.

Jak sprawić, aby polecenie było dostępne w wierszu poleceń (command line)?

Oczywiście za pomocą zmiennych środowiskowych. Chcesz włączyć możliwość bezpośredniego używania danego polecenia czy pliku wsadowego, bez konieczności nawigowania do jego lokalizacji? Jest to bardzo proste.

Otwórz jeszcze raz okno Zmienne środowiskowe.

Wybierz zmienną PATH. Zmienna PATH jest wykorzystywana przez system Windows i definiuje ona ścieżki do plików dostępnych bezpośrednio z poziomu linii poleceń, bez potrzeby nawigowania do ich ścieżki. Wartości (ścieżki) w tej zmiennej, są po prostu oddzielane średnikami.

Tak więc:

1. Skopiuj ścieżkę danego pliku, który chcesz uruchamiać z poziomu wiersza poleceń.

2. Kliknij zmienną Path, a następnie przycisk Edytuj.

3. Przejdź kursorem klawiatury do końca wartości zmiennej path, postaw średnik (';') i wklej ścieżkę do Twojego pliku.

4. Zamknij wsztystkie okna klikając OK.

5. Voila! Teraz, po otwarciu nowej konsoli (we wcześniej otwartej nie będzie to działać!) możesz wykonywać dane polecenie bez konieczności nawigowania do jego lokalizacji.

Autostart - jak wyłączyć automatyczne uruchamianie programów?

Po defragmentacji, przyszedł czas na kolejny element związany z optymalizacją. To autostart.

Autostart to w skrócie funkcja systemu Windows, uruchamiająca pewną grupę programów automatycznie, w momencie startu systemu. Jest to na pewno przydatna funkcja, natomiast najczęściej wiele z tych programów możemy wyłączyć, bo nie jest nam potrzebne ich stała obecność. Każdy dodatkowy program w autostarcie spowalnia uruchomienie systemu oraz zabiera zasoby.

Jak wyłączyć automatyczne uruchamianie programu?

Aby dostać się do ustawień autostartu, kliknij przycisk Start i wpisz msconfig, kliknij Enter (jak zwykle, to samo możesz zrobić wciskając WINDOWS + R i wpisując nazwę msconfig.exe okienku).

Pojawi się okno narzędzia Konfiguracja systemu. Kliknij zakładkę Uruchamianie.

Zobaczysz listę programów uruchamianych automatycznie. Spośród tych programów możesz wybrać, które mają uruchamiać się na starcie, a które nie (w razie potrzeby możesz zawsze uruchomić je ręcznie albo przywrócić ich automatyczne uruchamianie). 

Aby oznaczyć program jako wyłączony, odznacz pole wyboru przy nim, a następnie kliknij OK lub Zastosuj.

Uważnie dobieraj programy, które mają zostać wyłączone z automatycznego uruchamiania. Do niektórych jesteś pewnie przyzwyczajony, że zawsze są włączone. Trafią się pewnie wśród nich także updater-y, czyli procesy aktualizujące twoje aplikacje. 

Nie instaluj śmieci!

W Internecie można znaleźć mnóstwo przeróżnych aplikacji. Część z nich jest płatna, część darmowa, inne na przykład instalujemy za darmo w zamian za zgodę na wyświetlanie reklam. Jak poradzić sobie z tym, aby nasz komputer po pewnym czasie nie przypominał gigantycznego śmietnika? Jak instalować tylko to, co naprawdę chcesz zainstalować?

Używaj oprogramowania antywirusowego

To podstawa. Szczególnie jeśli zdarza ci się ściągać oprogramowanie z różnych serwisów pozwalających użytkownikom udostępniać swoje pliki, lub torrentów. Antywirus pozwoli ci uniknąć niemiłych niespodzianek. Odnajdzie wirusa lub szkodliwe komponenty w plikach instalacyjnych danego programu. Poszukaj wtedy innego źródła dla danej aplikacji.

Dodatkowo pakiety antywirusowe chronią cię także podczas przeglądania stron internetowych czy odbierania poczty. Są dziś absolutną koniecznością.

Oczywiście jak w przypadku każdej dziedziny życia - antywirus antywirusowi nie równy. Pamiętaj, że niektóre antywirusy bardziej obciążają system, niektóre nie wykryją wszystkich zagrożeń, inne z kolei potrafią wzbudzić fałszywy alarm. Wybór należy do ciebie. Możesz zasugerować się na przykład wynikami rankingów antywirusów, takimi jak ten: http://www.av-comparatives.org/ .

Zwróć uwagę na proces instalacji

Coraz więcej programów, szczególnie darmowych, bazuje na niewiedzy i nieuwadze użytkowników. Najczęściej wykorzystują proces instalacji, w którym użytkownik automatycznie klika 'Dalej', 'Dalej', 'Koniec', aby na przykład zainstalować niesławne 'paski' w przeglądarkach, podmienić w nich strony startowe, czy nawet doinstalować inne, niepotrzebne aplikacje. Nie muszę chyba pisać, że wszystko to, w mniejszym lub większym stopniu, zmniejsza twój komfort korzystania z komputera.

Rada jest taka - uważnie czytaj to, co jest widoczne w oknie instalatora. Oczywiście nie sugeruję, żebyś czytał cały regulamin. Chodzi o pewne kruczki.

Na przykład czasami podczas instalacji darmowej aplikacji masz wybór, czy chcesz przeprowadzić instalację standardową, czy dla użytkowników zaawansowanych.

Po co się martwić? Wybierasz standard. A czym różni się standard od opcji (teoretycznie!) zaawansowanej? Tym, że w tej drugiej możesz wyłączyć instalację "śmieci"! Dlatego proponuję zawsze zweryfikować, czy dasz radę z tak zwaną instalacją zaawansowaną. Jeśli nie - zawsze możesz anulować i zacząć od początku.

Może jakiś przykład podobnych działań:

To jest tak zwany asystent pobierania dostępny w jednym z serwisów oferujących legalne, darmowe oprogramowanie. Serwisy takie ostatnimi czasy, zamiast udostępniać docelowe linki do ściągnięcia danego programu, udostępniają takich właśnie asystentów w celu wyświetlenia reklam, czy właśnie podsunięcia nam innego oprogramowania.

Tu mamy klasyczny przykład takiego działania. Nie mówię, że jest to złe czy niemoralne. Na pewno trochę denerwujące. Ja ściągając określony program, nie jestem zainteresowany dodatkowymi instalacjami aplikacji, które nie są mi potrzebne.

Na tym ekranie widać, że nieuważny użytkownik kliknie po prostu Dalej, akceptując regulamin i instalując toolbar (pasek do przeglądarki), zmieniając domyślne wyszukiwarki i podmieniając strony startowe w przeglądarkach. Po co ci to? Ja nigdy nie korzystam z takich "super ofert" (chociaż zauważ, że i tak akurat w tym przypadku proponowany jest pakiet antywirusowy, więc mogłoby być gorzej ;)). Dlatego warto, zanim klikniesz Dalej, przeczytać to, co widzisz na ekranie i zrobić tak:

Po wyłączeniu tych opcji, możesz kontynuować ściąganie programu, który chcesz zainstalować.

Po ściągnięciu instalatora, uruchomiłem go. Jest to instalator programu DAEMON Tools Lite, który pozwala montować obrazy dysków na komputerze. Jest to przydatna i dobra aplikacja. Ale, ale... Podczas instalacji zobaczysz coś takiego:

Zastanów się, czy na pewno chcesz instalować dodatkowy program. Zauważ, że domyślnie jest oczywiście zaznaczona opcja akceptacji (ciekawe! bo gdy musisz akceptować regulamin normalnej aplikacji z instalatora, to samemu trzeba zaznaczyć pole akceptacji). Ja nigdy nie korzystam z takich propozycji, dlatego proponuję odznaczyć pole akceptacji i dopiero kliknąć Dalej.

Jak widać, warto rzucić okiem na ekran podczas instalacji programów. Unikniesz na przykład sytuacji, jak na obrazku poniżej ;)

Znacie jakieś przykłady instalatorów proponujących w niewybredny sposób dodatkowe opcje? :) Dajcie znać, chętnie uzupełnię artykuł.

Konfiguracja Windows: Konsola zarządzania MMC

System Windows można konfigurować i zarządzać nim z kilku miejsc. Przydatne opcje znajdziemy między innymi w panelu sterowania, w narzędziach administracyjnych (w menu start), programie MSConfig czy w rejestrze systemowym. Tym razem skupimy się jednak na elemencie, który może nie każdy użytkownik zna. To Microsoft Management Console, w skrócie MMC.

Uruchomienie MMC

Aby otworzyć okno MMC, kliknij Start i wpisz w pasku mmc. Wciśnij Enter. Możesz to także zrobić za pomocą okna Uruchom (Windows + R - odsyłam do tego wpisu).

Twoim oczom ukaże się okienko, na którym początkowo za dużo nie widać:

Ale nie martw się, to narzędzie daje spore możliwości.

Dodawanie Snap-Ins (przystawek)

Kliknij Plik -> Dodaj / usuń przystawkę w górnym menu. Pojawi się okienko, w którym możesz wybrać jedną lub kilka pozycji z listy.

Każda odpowiada za inny element konfiguracji systemu. Dodatkowo - na różnych komputerach mogą być dostępne różne przystawki, w zależności od tego, co jest na nich zainstalowane. Na przykład na serwerze odpowiadającym za bazy danych w firmie, będzie dostępna stosowna wtyczka bazy danych.

Standardowe wtyczki

Za pomocą wtyczek MMC możemy wykonać wiele przydatnych działań konfiguracyjnych. Opiszmy wybrane.

Dodaj podane przystawki (wolę określenie - wtyczki) do konsoli, po kolei zaznaczając je na liście po lewej i klikając Dodaj >. Następnie zaznacz opcję Komputer lokalny i kliknij OK.

Po dodaniu, klikając na jedną z pozycji po lewej stronie, na głównym panelu okna wyświetli się wybrane narzędzie.

Możesz wybrać na przykład:

• Harmonogram zadań

To narzędzie pozwala definiować w systemie określone zadania, które będą wykonywały się automatycznie na przykład we wskazanym przez ciebie czasie, czy po wystąpieniu w systemie określonego zdarzenia. Zadaniem jest po prostu aplikacja lub przygotowany skrypt.

• Menedżer urządzeń

Narzędzie pozwalające zarządzać wszystkimi urządzeniami dostępnymi dla twojego komputera. Za jego pomocą możesz między innymi zweryfikować informacje o danym urządzeniu, wyłączyć je lub zaktualizować sterowniki.

• Monitor wydajności

Pozwala między innymi wyświetlić zużycie zasobów komputera oraz mnóstwo innych wartości w postaci wykresów pojawiających się na bieżąco na ekranie.

• Podgląd zdarzeń

Zawiera logi systemu Windows oraz aplikacji.

• Usługi

Wyświetla usługi działające w systemie oraz ich opis. Pozwala je włączać i wyłączać.

• Zarządzanie dyskami

Pozwala zarządzać dyskami i partycjami (tworzyć, usuwać itp.).

• Zarządzanie komputerem

Udostępnia między innymi opcje opisane powyżej, pozwalające zarządzać komputerem.

Jak wybrać pakiet internetowy dopasowany do potrzeb

Wyjaśnimy dziś krótko kilka podstawowych pojęć, które należy zrozumieć, aby bezproblemowo i bez niespodzianek kupić odpowiedni pakiet internetowy. Z doświadczenia wiem, że użytkownicy słabiej zorientowani w tematyce komputerowej (czytaj: początkujący) miewają z tym problemy i mylą ważne pojęcia.

Co powinieneś / powinnaś wiedzieć, aby sprzedawca nie wcisnął ci nieodpowiedniego pakietu?

Przede wszystkim rozróżnij przepustowość (prędkość) połączenia internetowego od limitu na pakiety danych (transferu).

 
Limit najczęściej jest wykorzystywany przez dostawców we wszelkiego typu 'internetach mobilnych'. Opisuje on ilość danych, jaką pozwala ci ściągnąć dostawca internetu. Przekłada się to na przykład na ilość ściągniętych filmów czy muzyki. Jednostką bazową są tutaj najczęściej bajty - na przykład 10 gigabajtów (GB). Limit z reguły określa ilość danych możliwych do pobrania w ciągu miesiąca (jednego cyklu rozliczeniowego).

Prędkość opisuje, ile danych zdążysz ściągnąć w określonym przedziale czasowym (tak jak km/h opisują, ile samochód zdąży przejechać w ciągu godziny). Za bazową jednostkę najczęściej uznaje się tu bity na sekundę - na przykład 6 megabitów na sekundę, 100 megabitów na sekundę. 

Nie rozróżniasz dokładnie tych pojęć i jednostek? Następny akapit jest dla ciebie. :)

Trochę o jednostkach

Dane zajmują określoną ilość miejsca. To miejsce jest opisywane za pomocą bitów lub bajtów. Jaka jest między nimi różnica?

Bit

Najniższą jednostką zapisu danych jest bit (b). Jeden bit może przyjąć zaledwie jedną z dwu wartości - 0 lub 1.

Kilobit (kb) to 1024 bity. Na przykład plik mp3 może ważyć około 40 000 kb.

Megabit (Mb) to 1024 kilobity. Jest to najczęściej aktualnie używana wartość w określaniu prędkości transmisji danych (megabity na sekundę - Mb/s). Aby zobrazować, jaki wpływ ta wartość ma na użytkowanie internetu, pokażmy w jakim czasie plik mp3 może ściągać się, w zależności od transmisji:

Prędkość: 1 Mb/s. Czas: prawie 3 minuty 
Prędkość: 2 Mb/s. Czas: półtorej minuty
Prędkość: 6 Mb/s. Czas: pół minuty
Prędkość: 20 Mb/s. Czas: 8 sekund

Powyższe wyliczenia pomogą ci oszacować, jakiej prędkości internetu potrzebujesz.

Bajt

Bajt (B) to 8 bitów.

1024 bajty to 1 kilobajt (kB).

1024 kB to 1 megabajt (MB).

1024 MB to 1 gigabajt (GB). To właśnie gigabajt jest najczęściej używany do opisywania limitów transferu przez dostawców internetu. Dlatego poniżej przedstawimy kilka przykładów, ile bajtów mogą ważyć pliki:

• Plik mp3 - z reguły od 3 do 8 MB.
• Cały album w mp3 - z reguły 60 - 100 MB (0,1 GB)
• Film niskiej jakości (rmvb) - około 300 MB (0,3 GB)
• Film średniej jakości (avi) - około 700 MB (0,7 GB)
• Film DVD - od 5 GB do 9 GB
• Film jakości HD - od 4 GB do nawet 40 GB
• Jedna strona internetowa - z reguły od 100 kB do 500 kB. Jeżeli z obrazkami - może zajmować dużo więcej.
• Przeciętne zdjęcie z aparatu kompaktowego - od 1 MB do 10 MB.

Zajmijmy się teraz typowymi, nietrafionymi przypadkami zakupu pakietu internetowego. Zwróć uwagę na te kwestie podczas wybierania najlepszej oferty.

Przypadek 1 - za niski limit (GB)

Co z tego, że twój megaszybki internet ma prędkość 150 megabitów na sekundę (co pozwoli ci w 3 minuty ściągnąć film w dobrej jakości), skoro po jednym takim ściągniętym filmie zużyjesz cały twój miesięczny limit na transfer danych?

Limity potrafią być zdradliwe, dlatego najlepiej dokładnie wyliczyć, ile średnio potrzebujesz gigabajtów, aby swobodnie korzystać z Internetu. Inaczej czeka cię niemiła niespodzianka w postaci albo wysokiego rachunku, albo bardzo wolnego połączenia internetowego z uwagi na przekroczony limit.

Przypadek 2 - za niska prędkość (Mb/s, kb/s)

W dzisiejszych czasach strony internetowe są coraz bardziej obciążane przez reklamy, co znacznie wpływa na czas ładowania strony. Dodatkowo oglądamy lub ściągamy dużo filmów z sieci, słuchamy radia przez internet, wysyłamy i odbieramy zdjęcia z wycieczki za pomocą e-maila.

Zwróć uwagę na przykłady dotyczące prędkości (zamieszczone powyżej) i wybierz odpowiednią dla siebie.

Przypadek 3 - czy prędkość jest gwarantowana

Prawdopodobnie nie będzie ci łatwo znaleźć dostawcę, który podaje w ofercie gwarantowaną prędkość transmisji. Na przykład mój dostawca co prawda takiego zapisu w umowie nie przedstawił, jednak w 98% czasu kiedy korzystam z internetu, maksymalna prędkość jest zachowana. Dlatego warto zapytać znajomych, którzy korzystają z usług danego dostawcy, czy są z niego zadowoleni, czy nie zdarza im się, że sieć działa wolniej od wykupionego pakietu i czy nie mają uciążliwych przerw w działaniu internetu.

Zauważ też, że czasami to nie twój dostawca będzie winny, że na przykład film w przeglądarce wolno się buforuje. Takie rzeczy często są związane z tym, że serwer z którego ściągamy film, nie posiada sam wystarczająco dobrego połączenia internetowego.

Przypadek 4 - a dlaczego tak wolno wysyłam maila ze zdjęciami?

Cóż, najprawdopodobniej dlatego, że większość ofert internetu dla śmiertelników to tak zwane łącze asymetryczne - to znaczy, że dużo szybciej coś pobierzesz z internetu niż tam wyślesz. Na przykład - możesz pobrać pocztę z prędkością 6 Mb/s, ale wyślesz już tylko 1 Mb/s, czyli sześć razy wolniej!

Defragmentacja dysku

Tym wpisem rozpoczniemy serię artykułów o polepszaniu wydajności komputera.

Na wydajność wpływ ma kilka czynników, które przeważnie nakładają się na siebie. Te czynniki to przede wszystkim: za mała moc obliczeniowa procesora, za mała ilość pamięci RAM, zbyt wolny dysk lub sfragmentowane dane na dysku, zainstalowane niepożądane oprogramowanie, antywirusy spowalniające pracę komputera, tzw. śmietnik na dysku (niepotrzebne wpisy w rejestrze, duża ilość plików w pamięci podręcznej przeglądarek, bałagan na pulpicie).


Dziś zajmiemy się tematem fragmentacji i defragmentacji dysku.


Uwaga. Jeżeli posiadasz dysk SSD, nie powinieneś często stosować defragmentacji.

Jak dane są zorganizowane na dysku?

Każdy dysk jest podzielony na sektory. Sektor to fizyczny wycinek dysku, pozwalający na przechowanie pewnej (stałej) ilości danych - zazwyczaj 512 bajtów dla dysków twardych i 2048 bajtów dla dysków optycznych.

System operacyjny, aby sprawnie zarządzać działaniem dysku, posługuje się blokami dysku. Blok może być wielkością równoważny sektorowi, ale częściej mieści w sobie kilka sektorów. Dzieje się tak, ponieważ duże dyski mają dużo sektorów, co uniemożliwiłoby sprawne zarządzanie całą powierzchnią dysku przez system operacyjny. Dlatego stosowane są bloki, które mieszczą dużo większą ilość danych niż sektory, dzięki czemu jest ich mniej niż sektorów. W ten sposób system operacyjny może operować na całym dysku jednocześnie.

Jak system operacyjny zapisuje informacje na dysku?

Załóżmy, że plik z twoim zdjęciem z wakacji zajmuje 6 megabajtów miejsca. Twój dysk posiada sektory po pół megabajta, które system operacyjny organizuje w bloki po 2 megabajty.

Oznacza to, że w momencie zapisania zdjęcia na dysku, system operacyjny zarezerwuje na dysku trzy bloki (3 x 2 MB) i zapisze w nich zdjęcie. System zapisze też informacje w tablicy alokacji plików. W przypadku, gdy ktoś będzie chciał odczytać zdjęcie, system odnajdzie w niej informacje, w których konkretnie blokach na dysku zapisane są dane i je odczyta (mogą to być np. bloki 187, 188, 189). Tak zapisywane są wszelkie pliki.

Jak dochodzi do fragmentacji?

W idealnym świecie pliki powinny być zapisywane w jednym ciągu bloków. Używając naszego wcześniejszego przykładu - zdjęcie zajmuje kolejne bloki dysku - 187,188, 189. Zapewnia to szybki odczyt danych, bo głowica dysku nie musi wędrować po całej jego powierzchni w poszukiwaniu fragmentów danych. Przeskakuje po prostu z bloku 187 na 188, potem ze 188 na 189 i zdjęcie jest już wczytane.

Niestety, im więcej operacji wykonujemy na dysku, im bardziej go zapełniamy i 'żonglujemy' plikami, tym gorzej system operacyjny radzi sobie z fizycznym lokowaniem plików na dysku. Przy niekorzystnym układzie dojdzie do sytuacji, w której system operacyjny nie odnajdzie trzech kolejnych wolnych bloków na dysku. Nasze zdjęcie zostanie zapisane na przykład na blokach 187, 37650 i 324991. Oczywiście plik zajmujący trzy bloki to tak zwany pikuś i tylko przykład ;) - wyobraź sobie jaki wpływ na działanie dysku będzie miała fragmentacja filmu zajmującego 4 gigabajty.

Co daje defragmentacja?

Proces defragmentacji porządkuje fizyczne dane na dysku. Program defragmentujący dysk optymalizuje zawartość bloków dysku w taki sposób, aby uzyskać jak najwięcej wolnej przestrzeni jednocześnie układając możliwie najwięcej fragmentów plików jeden po drugim na dysku. Ogólnie rzecz ujmując - przyspiesza to pracę dysku, i powoduje mniejsze jego zużycie.

Przykład działania defragmentatora dysku. Prostokąty symbolizują bloki dysku. Defragmentacja nie tylko uporządkowała istniejące pliki, ale także przygotowała miejsce na kolejny plik, który nie zostanie przy zapisie rozrzucony w różnych częściach dysku.

Jak zdefragmentować dysk?

System Windows ma wbudowany program pozwalający defragmentować dysk. Istnieją także aplikacje komercyjne, które z reguły mają bogatsze opcje konfiguracji (np. O&O Defrag).

Aby uruchomić Defragmentator dysku, kliknij Start i wpisz Defragmentator dysków w pasku wyszukiwania. Gdy aplikacja uruchomi się, przeanalizuj najpierw stopień fragmentacji dysków, zaznaczając wybrany dysk i klikając Analizuj dysk (możesz też wybrać z menu start Wszystkie programy -> Akcesoria -> Narzędzia systemowe -> Defragmentator dysków).

Jeśli poziom fragmentacji jest znaczny (na przykład powyżej kilku procent) - warto uruchomić defragmentację. W tym celu zaznacz dysk i kliknij Defragmentuj dysk.

Defragmentacja może zająć kilkanaście do kilkudziesięciu minut, w zależności od stopnia fragmentacji, wielkości dysku i jego wydajności.

Po zakończonej defragmentacji masz pewność, że ułożenie danych na dysku zostało zoptymalizowane.

Kontrola rodzicielska w Windows 7 - Jak skonfigurować?

Dziś poruszymy temat nadzorowania dostępu do aplikacji i stron internetowych przez innych użytkowników. W domyśle mamy tu oczywiście przede wszystkim dzieci, dlatego myślę, że opis może okazać się przydatny dla rodziców, chcących taką kontrolę włączyć.




Być może nie każdy wie, że system Windows 7 oferuje nam możliwość kontrolowania poczynań użytkowników korzystających z komputera, bez konieczności instalowania płatnego oprogramowania firm trzecich.

Nie martw się, konfiguracja jest banalna i stosując się do poniższych kroków zrobisz to w 15 minut. Od czego należy zacząć?

Zanim zaczniemy

Aby w pełni korzystać z usług filtra rodzinnego, należy utworzyć sobie konto w witrynie Windows Live. Jeżeli takie już posiadasz, swobodnie możesz opuścić ten krok. Jeżeli nie - już piszę, jak takie konto założyć.

Wejdź na stronę https://signup.live.com i wypełnij formularz nowego konta. Jako login podaj swój adres email. Kliknij Akceptuję.

Teraz odbierz swoją pocztę. W mailu od firmy Microsoft kliknij odpowiedni link, aby potwierdzić, że adres email należy do ciebie.

Gotowe! W ten sposób założyłeś sobie konto w witrynie Microsoft. Czas na właściwą konfigurację.

Konfiguracja kont w Windows 7

Z reguły korzystamy z komputera używając konta administratora. Administrator to rola w systemie, która pozwala nam zrobić absolutnie wszystko. Dlatego, jeżeli chcesz włączyć kontrolę rodzicielską w Windows, musisz ustalić pewne zasady. To ty korzystasz z konta administratora, natomiast twoje dzieci muszą posiadać zwykłe konto użytkownika.

Tak więc - po pierwsze ustal hasło dla konta administratora (w miarę trudne do zgadnięcia; lepiej, żeby nie było to imię psa albo data urodzin dziecka ;)). Jak zmienić lub utworzyć hasło?

1. Otwórz Panel Sterowania, klikając Start -> Panel Sterowania.

2.  Kliknij Konta użytkowników i filtr rodzinny.

3. Kliknij Konta użytkowników.

4. Kliknij Zmień hasło.

5. Wprowadź w odpowiednich polach bieżące oraz nowe hasło i kliknij Zmień hasło. Gotowe!

Teraz czas utworzyć konto dla dziecka.

6. Przejdź do ekranu Konta użytkowników i filtr rodzinny (pkt. 2) i wybierz tym razem Dodaj lub usuń konta użytkowników.

7. Kliknij Utwórz nowe konto.

8. Wprowadź nazwę konta i - uwaga - zaznacz opcję Użytkownik standardowy. Kliknij potem Utwórz konto. Konto utworzone!

Ściągnięcie rozszerzeń kontroli rodzicielskiej

Mając już skonfigurowane konta, możemy przejść dalej. 

Chociaż system Windows ma wbudowaną opcję kontroli, warto poświęcić chwilę i ściągnąć rozszerzenia z witryny Microsoftu. Zwiększa to możliwości konfiguracji o chociażby tak ważny obszar, jak korzystanie ze stron internetowych. A więc..

9. Otwórz w przeglądarce adres http://windows.microsoft.com/pl-PL/windows-live/essentials-other-programs i pobierz pakiet Podstawowe programy Windows. Uruchom ściągnięty instalator.

10. Kliknij Wybierz programy, które chcesz zainstalować.

11. Zaznacz opcję Bezpieczeństwo rodzinne i kliknij Zainstaluj.

12. Poczekaj aż instalacja zakończy się. Może być wymagane ponowne uruchomienie komputera. Zgódź się na nie i poczekaj, aż system uruchomi się ponownie.

Teraz jesteś gotowy / gotowa do konfiguracji filtra rodzinnego!

Konfiguracja kontroli rodzicielskiej w Windows 7

13. Po restarcie komputera, ponownie otwórz Panel Sterowania i na ekranie Konta użytkowników i filtr rodzinny (pkt. 2) wybierz Kontrola rodzicielska.

14. Upewnij się, że na samym dole ekranu jest wybrany dostawca Bezpieczeństwo rodzinne usługi Windows Live.

15. Powróć do góry ekranu i spośród dostępnych użytkowników wybierz tego, dla którego chcesz zdefiniować filtr rodzinny - kliknij nazwę użytkownika.

16. Jeżeli wyświetli się ekran z umową dot. usług Microsoft, zaakceptuj ją.

17. Teraz zostaniesz poproszony/a o zalogowanie się do usługi Bezpieczeństwo rodzinne usługi Windows Live. Wprowadź tutaj login i hasło dla konta, które utworzyłeś/aś zgodnie z instrukcjami na początku wpisu. W polu login wpisz adres swojego maila, którego użyłeś do utworzenia konta. Kliknij Zaloguj się.

18. Wybierz konto, które będzie przez ciebie nadzorowane. Kliknij Zapisz. System będzie przez chwilę konfigurował usługę.

19. Zobaczysz ekran taki, jak poniżej. Oznacza on, że konfiguracja przebiegła poprawnie. Teraz możesz wykorzystać w pełni możliwości kontroli rodzicielskiej.

Niektóre z wymienionych poniżej funkcji są dostępne z poziomu panelu sterowania twojego komputera, jednak dostęp z witryny internetowej pozwala na pełniejszą konfigurację. Dlatego opiszemy ten drugi wariant.

Kliknij widoczny na ekranie link: Przejdź do witryny funkcji Bezpieczeństwo rodzinne w sieci web: familysafety.microsoft.com. Wybierz konto, którego będzie dotyczyła ochrona rodzinna. Zobaczysz ekran taki, jak poniżej - będzie to nasz punkt wyjścia do dalszej konfiguracji:

Jak zablokować używanie komputera poza określonymi godzinami i dniami?

Kliknij w link Ograniczenia czasowe na naszym głównym ekranie konfiguracyjnym.

Na wyświetlonej stronie, zaznacz opcję blokady czasowej:

Teraz możesz dowolnie określić, kiedy użytkownik konta będzie miał zablokowany dostęp do komputera.

Zobaczysz siatkę godzin i dni, na której za pomocą kursora myszki i kliknięcia lewym przyciskiem myszki możesz zaznaczyć, kiedy konto będzie zablokowane.


Kliknij przycisk Zapisz. Gotowe!

Jak ograniczyć dostęp z komputera do stron dla dorosłych?

Kliknij w link Filtrowanie zawartości sieci web na naszym głównym ekranie konfiguracyjnym.

 Na tej stronie możesz włączyć filtrowanie sieci web, klikając w odpowiednią opcję wyboru.

Następnie możesz określić poziom kontroli nad wyświetlanymi stronami. Masz sporo możliwości - od tej najbardziej restrykcyjnej, gdzie dostęp jest dozwolony tylko do stron, które zdefiniujesz (o tym niżej) - do opcji pozwalającej na wyświetlanie stron dla dorosłych, wcześniej ostrzegając o ich zawartości. Użyj suwaka, aby wybrać poziom. Możesz także zablokować użytkownikowi możliwość pobierania plików, zaznaczając odpowiednią opcję.

Jak zdefiniować strony dostępne i zablokowane?

Kliknij na panelu z lewej strony opcję Listy filtrowania zawartości.

Zobaczysz stronę, na której możesz jawnie zdefiniować strony zablokowane bądź dozwolone.

Po prostu wpisz adres strony i kliknij Zezwalaj bądź Zablokuj.


Kliknij Zapisz, aby wprowadzić zmiany.

Jak ograniczyć korzystanie z gier, które nie są przeznaczone dla dzieci?

Kliknij w link Ograniczenia dostępu do gier na naszym głównym ekranie konfiguracyjnym.

Możesz zaznaczyć opcję Włącz ograniczenia dostępu do gier. Teraz zdefiniuj wiek w klasyfikacji PEGI, który będzie dostępny dla konta. Po raz kolejny służy do tego suwak.


Możesz też włączyć lub wyłączyć opcję zezwalania na gry, które nie mają klasyfikacji. Wystarczy zaznaczyć pole wyboru.


U dołu strony masz też opcję Zablokuj lub dopuść konkretne gry. Kliknij w nią, a zostaniesz przeniesiony na ekran, na którym wyświetli się lista zainstalowanych na twoim komputerze gier. Możesz tu dowolnie wybierać, która gra będzie dostępna dla twojego dziecka, a która nie.

Jak zablokować dostęp do konkretnych programów?

Analogicznie możesz zablokować dostęp do aplikacji. Tu jednak nie jest prowadzona żadna klasyfikacja, dlatego musisz jawnie wybrać aplikacje do zablokowania z listy zainstalowanych na twoim komputerze i kliknąć Zapisz.

Aby dostać się do ekranu blokowania aplikacji, kliknij na ekranie konfiguracyjnym opcję Ograniczenia dostępu do aplikacji. 

Podgląd aktywności użytkowników

Możesz podejrzeć aktywność twojego dziecka na komputerze, klikając w opcję Raportowanie aktywności. Znajdziesz tu informacje m.in. o odwiedzanych stronach i uruhamianych aplikacjach.